Boşanma Davalarında Çocukların Velayeti

Boşanma Davalarında Çocukların Velayeti… Boşanma davalarında çocukların velayetinin kime bırakılacağı konusu tarafların en çok sorduğu sorulardan birisidir. Kimi zaman sırf velayet sebebiyle boşanma davası açmaktan vazgeçen pek çok kişiye de rastlanmaktadır. Mahkemelerin dikkate almış olduğu husus çocukların üstün yararı ve yaş faktörüdür. Eğer çocuklar kendi iradelerince karar verebilecek yaşta iseler genellikle mahkeme tarafından kimde kalmak istedikleri sorulmakta, buna göre bir karar verilebilmektedir ancak çocuklara sorulan bu soru baskı altında kalarak cevaplama ihtimali bulunuyor olması nedeniyle mahkemece diğer deliller de göz önünde bulundurularak değerlendirilmektedir. Bu makalemizde boşanma davalarında çocukların velayetlerinin güncel Yargıtay kararları ışığında daha çok kime bırakıldığı ile ilgili tavsiye niteliğinde olmayan bilgi paylaşımları yer almaktadır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2020/6360 E ve 2021/431 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere “Velayet düzenlemesinde ana-baba yararı çatışırsa çocuğun yararı üstün tutulur.” denilmektedir. Buna göre birincil etmen olarak çocuğun yaşı, fiziksel yeterliliği vb. hususlar göz önünde bulundurulacak ikincil etmen olarak ise ekonomik durumlar ve sosyal statüsü değerlendirilecektir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin vermiş olduğu bir diğer kararda (2016/4059 E. ve 2016/13211 K.) çocuğun görüşünün alınması ve idrak çağı gibi kriterlerin değerlendirmede yer alması gerektiği belirtilmiştir. Yargıtay bu kararında 8 yaş ve üzeri çocukların idrak çağında olduğunu, görüşlerinin mutlak suretle alınması gerektiğini de belirtmiştir. “İdrak çağındaki çocuğun görüşü alınmalı ve değerlendirmelidir.” denilmektedir. Buradan şu sonucu çıkartabilmek mümkündür; öncelikle çocuğun görüşü bağlayıcı değildir, ancak velayete karar verilirken dikkate alınması gerekmektedir. Hakim bu durumda dosyayı gerekli görmesi halinde pedagog ve uzman raporu incelemesine tabi tutabilmektedir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin vermiş olduğu bir başka kararda küçük yaştaki çocuklarda anne önceliğinin esas alınacağını, çünkü o yaştaki çocukların şefkate muhtaç olduğundan söz edilmektedir. Ancak bu kural kesin olmayıp ahlaki, psikolojik veya fiziksel bir risk var ise hakim tarafından ayrıca değerlendirilmesi gereken bir husustur.

Velayetin Değiştirilmesi Herhangi Bir Süreye Tabi Mi?

Hayır, velayetin değiştirilmesi şartlar mümkün olduğu müddetçe herhangi bir süreye tabi değildir. Ancak uygulamada genellikle boşanma davasından hemen sonra açılan velayetin değiştirilmesi davalarında eğer çok önemli ve kilit bir sebep yoksa velayetin değiştirilmesi kararı verilemeyebilmektedir. Bu durumda davanın reddolunmasını önlemek amacıyla velayetin değiştirilmesi ile birlikte kişisel görüş gününün düzenlenmesi için dava açılması tavsiye edilmektedir. Buradan şu sonuç çıkmaktadır; velayetin değiştirilmesi kararı kesin olmayıp, şartlarla bağlı olup şartların değişmesi halinde velayete ilişkin farklı yasal düzenlemeler yapılabilmektedir.